Dwudzieste pierwsze spotkanie

Dwudzieste pierwsze spotkanie odbyło się 31.05.2009r. Tytuł tego spotkania brzmiał:
Mechanika mikro- i makro-świata – drgania i fale w przyrodzie. Poszukiwanie ruchu i drgań w
otaczającym świecie oraz poznanie praw dynamiki i ruchu drgającego. Były to całkiem inne zajęcia niż dotychczas, gdyż pojechaliśmy do Łodzi na wykład zaprezentowany przez Politechnikę Poznańską. oto scenariusz tych oto zajęć :

1. Wprowadzenie - Jak wywołać drgania?

• opowieści o równowadze: kuleczka na płaszczyźnie, na powierzchni wypukłej, na
• powierzchni wklęsłej,
• wahadło matematyczne, wahadło fizyczne, ciężarek na sprężynie.

2. Drgania wokół nas.

• ruchy ciał niebieskich, planet - lejek grawitacyjny, pulsary,
• przypływy i odpływy (prezentacja multimedialna),
• wahadło matematyczne, wahadło fizyczne, ciężarek na sprężynie.
• mistrzowie wysokich częstotliwości drgań (koliber, owady, nietoperze – prezentacja multimedialna),
• drgania mikrocząstek (film multimedialny: drgania makrojonów w pułapce),
• drgania cząsteczek i atomów (film multimedialny: drgania jonów atomowych).

3. Jak narysować drgania?

• figury Lissajous z lasera i wirujących zwierciadeł.

4. „Zwariowane wahadła i układy drgające”

• wahadło chaotyczne,
• wahadło Foucaulta (prezentacja multimedialna),
• dysk Eulera,
• wahająca się huśtawka ze świeczką - nawiązanie do cyklicznego ruchu silników,
• wahadło paramagnetyczne,
• eksperyment z zegarem i obserwacją jego drgań z laserem i lusterkiem,
• pijący ptak,
• ptak schodzący po pręciku (film),
• żarówka - halogen (rozżarzony drut) i magnes,
• taniec rodzynek w piwie,
• sprzężenia ruchów obrotowych i drgających (kamień celtycki, wahadło sprężysto-skrętne),
• wahadła sprzężone.

5. „Drgania nie są wieczne”

• kilka słów o drganiach tłumionych,
• zatrzymująca się kuleczka na powierzchni wklęsłej,
• drgania wymuszone,
• „na huśtawce” – film,
• kulka na misce z mieszadełkiem magnetycznym.

6. Wahania bywają niebezpieczne.

• budynki, mosty (most Tahoma - film multimedialny),
• demonstracja rezonansu: bile zawieszone na łańcuszku,
• demonstracja rezonansu: dwa kieliszki.

7. Wahania i drgania „produkują” fale („odkształcenia przestrzeni”).

• gaszenie świeczek bębnem i lejkiem, pierścienie dymne,
• zabawa z falami na sprężynie, sznurze gumowym i łańcuszku (fale podłużne i poprzeczne),
• pokaz fal na wodzie (projekcja cieniowa) generowanych przez drgający pływak - ? nawiązanie do interferencji i dyfrakcji,
• powstawanie fali przy wrzuceniu kulki do cieczy (film).

8. Dźwięk to też fale – czyli „na ile sposobów można zrobić hałas”?

• gra na kieliszkach i butelkach,
• gra na rurze Rijkiego,
• kontrabas ze struny i miski,
• „gdaczący” kubek z pocieranym sznurkiem.

9. „Dźwięk dźwiękowi nierówny”

• eksperymenty z helem – zmiana tonacji głosu,
• opowieści o mowie i śpiewie,
• eksperymenty z analizatorem widma i oscyloskopem (opowieści o barwie dźwięku: ? obserwacja przebiegów czasowych dla kamertonu, fletu, skrzypiec, mowy i śpiewu).

10. Czy można zaobserwować dźwięk?

• figury Chladniego,
• drgania membrany z wodą, drgania membrany, drgania talerza perkusyjnego,
• drgania akustyczne bąbli, antybąbli, balonów, baniek mydlanych,
• zwierciadło na membranie odbijające promień lasera,
• świeczka przy głośniku.

11. „Co przewodzi dźwięk???”

• mechanizm przewodzenia dźwięku - wahadło Newtona z dużą ilością bil połączonych sprężynami,
• płyta rezonansowa, pręt przytknięty do zegarka,
• próżnia kosmiczna, dzwonek w próżni (prezentacja multimedialna „Gwiezdne Wojny”).

12. „Słuchanie na odległość”

• telefon „sznurkowo – puszkowy”, widelec na nitce, mikrofon do podsłuchu,
• efekt Dopplera - brzęczyk na sznurku.

13. „Niszczycielski” dźwięk.

• zbijanie dźwiękiem kieliszków i płytek szklanych (film multimedialny, opowieści o zastosowaniu ultradźwięków w terapii),
• ultradźwiękowe „rozbijanie” spójności wody (ultradźwiękowe wytwornice pary),
• „bomba akustyczna” – prezentacja multimedialna.

14. „Dźwięk – detektyw” (prezentacje multimedialne)

• ultrasonografia,
• defektoskopia ultradźwiękowa,
• radar ultradźwiękowy,
• ultradźwiękowe czujniki ruchu.

15. „Drgania, których nie widać”

• fale elektromagnetyczne, prądy wirowe (pierścień unoszący się nad elektromagnesem, lewitator),
• gwizdek ultradźwiękowy na psy.